ਸ਼ਖ਼ਸੀਅਤ
ਪੰਡਿਤ ਇਯੋਥੀ ਥਾਸ
ਤਾਮਿਲ ਸਿੱਧ ਵੈਦ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦਲੀਲ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਅਖੌਤੀ ਅਛੂਤ ਹਿੰਦੂ ਨਹੀਂ ਹਨ, 1898 ਵਿੱਚ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਅਪਣਾਇਆ, ਅਤੇ ਦੱਖਣ ਵਿੱਚ ਅੰਬੇਡਕਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰਾਹ ਵਿਖਾਉਣ ਵਾਲੇ ਗਿਣੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।
ਪੰਡਿਤ ਇਯੋਥੀ ਥਾਸ (ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਯੋਧੀ ਥਾਸ ਪੰਡਿਤਰ ਵੀ ਲਿਖਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ) ਤਾਮਿਲ ਵੈਦ, ਵਿਦਵਾਨ ਅਤੇ ਪੱਤਰਕਾਰ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਦਰਾਸ ਪ੍ਰੈਜ਼ੀਡੈਂਸੀ ਵਿੱਚ ਜਾਤ-ਪਾਤ ਵਿਰੁੱਧ ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲੀਆਂ ਜਥੇਬੰਦ ਲਹਿਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਖੜ੍ਹੀ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਕਾਥਾਵਰਾਯਨ ਵਜੋਂ 20 ਮਈ 1845 ਨੂੰ ਚੇਨਈ ਦੇ ਰਾਇਆਪੇਟਾ ਵਿੱਚ ਸਿੱਧ ਦਵਾਈ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਦੇ ਵੈਦਾਂ ਦੇ ਪਰਿਵਾਰ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਨਵਾਂ ਨਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਉਸਤਾਦ ਤੋਂ ਲਿਆ। ਉਹ ਇਸ ਰਿਕਾਰਡ ਵਿੱਚ ਉਸ ਪਿਛੋਕੜ ਵਜੋਂ ਆਉਂਦੇ ਹਨ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਤਾਮਿਲ ਦਲਿਤ ਹੋਰ ਧਰਮਾਂ ਵੱਲ ਮੁੜੇ, ਅਤੇ ਇਹ ਮੋੜ ਜੀਵਨ ਸਿੰਘ ਤਾਮਿਲ ਦੇ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖੀ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚਿਆ (ਵਿਸ਼ਲੇਸ਼ਣ ਵੇਖੋ)।
ਅਹਿਮ ਪੜਾਅ
- 1870 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ: ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਦਵੈਦਾਨੰਦ ਸਭਾ ਬਣਾਈ, ਜੋ ਈਸਾਈ ਧਰਮ-ਪ੍ਰਚਾਰ ਅਤੇ ਜਾਤ-ਪਾਤ, ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਸੀ (ਦ ਫ਼ੈਡਰਲ ਇਸ ਨੂੰ 1870 ਦੱਸਦਾ ਹੈ; ਲੇਖਕ ਡੀ. ਰਵੀਕੁਮਾਰ 1876 ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ)।
- 1881: ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਵੇਲੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅੰਗਰੇਜ਼ਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਪਰੀਆ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਹਿੰਦੂ ਦੀ ਥਾਂ ਆਦਿ ਦ੍ਰਾਵਿੜ, ਯਾਨੀ ਅਸਲ ਤਾਮਿਲ, ਵਜੋਂ ਦਰਜ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਇਨਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਰਵੀਕੁਮਾਰ ਲਿਖਦਾ ਹੈ ਕਿ 1886 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਕਿ ਅਖੌਤੀ ਅਛੂਤ ਹਿੰਦੂ ਨਹੀਂ ਹਨ।
- 1891: ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਦ੍ਰਾਵਿੜ ਮਹਾਜਨ ਸਭਾ ਬਣਾਈ, ਜਿਸ ਦੀ ਊਟੀ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਪਹਿਲੀ ਕਾਨਫ਼ਰੰਸ ਨੇ ਦਲਿਤਾਂ ਨੂੰ “ਪਰੀਆ” ਕਹਿਣ ਵਿਰੁੱਧ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਮੰਗ ਕੀਤੀ।
- 1898: ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸ੍ਰੀਲੰਕਾ ਵਿੱਚ ਥੀਓਸੌਫ਼ੀਕਲ ਸੁਸਾਇਟੀ ਦੇ ਕਰਨਲ ਐੱਚ.ਐੱਸ. ਓਲਕੌਟ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਅਪਣਾਇਆ, ਅਤੇ ਵਾਪਸ ਆ ਕੇ ਮਦਰਾਸ ਵਿੱਚ ਸਾਕਯ ਬੁੱਧਿਸਟ ਸੁਸਾਇਟੀ ਬਣਾਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਾਨਤਾ ਸੀ ਕਿ ਤਾਮਿਲ ਖੇਤਰ ਦੇ ਪਰੈਯਰ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਬੁੱਧ ਧਰਮ ਦੇ ਪੈਰੋਕਾਰ ਸਨ।
- 1907: ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਹਫ਼ਤਾਵਾਰੀ ਪਰਚਾ ਓਰੁ ਪੈਸਾ ਤਾਮਿਲਨ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਂ ਇੱਕ ਸਾਲ ਬਾਅਦ ਤਾਮਿਲਨ ਹੋ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਉਹ ਇਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤੱਕ ਚਲਾਉਂਦੇ ਰਹੇ। ਇਸ ਵਿੱਚ ਜਾਤ, ਬੋਲੀ ਅਤੇ ਧਰਮ ਬਾਰੇ ਲਿਖਤਾਂ ਛਪਦੀਆਂ ਸਨ।
- ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੰਦਿਰਰ ਦੇਸ ਸਾਰਿਤਿਰਮ (ਭਾਰਤ ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ) ਲਿਖਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮੌਤ 5 ਮਈ 1914 ਨੂੰ ਹੋਈ।
ਕਿਸ ਲਈ ਯਾਦ ਕੀਤੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ: ਲਗਭਗ ਇੱਕ ਸਦੀ ਤੱਕ ਥਾਸ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਹੱਦ ਤੱਕ ਭੁਲਾ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ। ਜੀ. ਐਲੋਇਸੀਅਸ ਨੇ 1999 ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਮੁੜ ਜਗਾਇਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਲਿਖਤਾਂ ਤਿੰਨ ਜਿਲਦਾਂ ਵਿੱਚ ਛਾਪੀਆਂ। ਦ ਫ਼ੈਡਰਲ ਮੁਤਾਬਕ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦੇਣ ਪੇਰੀਆਰ ਦੀ ਦ੍ਰਾਵਿੜ ਲਹਿਰ ਅਤੇ ਅੰਬੇਡਕਰ ਦੀ ਦਲਿਤ ਸਿਆਸਤ ਹੇਠ ਦੱਬੀ ਗਈ, ਅਤੇ ਰਵੀਕੁਮਾਰ, ਰਾਇ ਵਾਲੇ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਲਿਖਦਿਆਂ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅੰਬੇਡਕਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਰਾਹ ਵਿਖਾਉਣ ਵਾਲਾ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ।
ਸਰੋਤ
- Iyothee Thass: The man who gave Tamils a new identity, The Federal. thefederal.com
- Iyothee Thass and the Politics of Naming, by D. Ravikumar, The Sunday Pioneer, 28 September 2005 (republished by Countercurrents). countercurrents.org
- Iyothee Thass, Wikipedia (used for the Sakya Buddhist Society and the launch date of Tamilan; it carries a notice about possible unverified material). en.wikipedia.org
- Priyanka Gandhi, Wayanad bypoll and the Tamil-speaking Khalsa, Onmanorama, 23 October 2024 (for Jeevan Singh Tamil's turn from Buddhism to Sikhism). onmanorama.com