ਡਾ. ਭਗਤ ਸਿੰਘ, ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਆਗੂ

ਡਾ. ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਸ਼ੁਰੂ ਦੇ 1970 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਵਿੱਚ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੇ ਆਗੂ ਸਨ। ਇਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਆਫ਼ ਸਿੱਖਇਜ਼ਮ ਡਾ. ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਦਾ ਨਾਂ ਉਸ ਉਪ-ਕਮੇਟੀ ਦੇ ਬਾਰਾਂ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਵਜੋਂ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਨੇ ਉਹ ਨੀਤੀ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ ਜੋ ਬਾਅਦ ਵਿੱਚ ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਦੇ ਮਤੇ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਗਿਆ। ਇਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਸ਼੍ਰੋਮਣੀ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਨੇ ਇਹ ਉਪ-ਕਮੇਟੀ 11 ਦਸੰਬਰ 1972 ਨੂੰ ਬਣਾਈ, ਜਦੋਂ ਪਾਰਟੀ ਮਾਰਚ 1972 ਦੀਆਂ ਪੰਜਾਬ ਵਿਧਾਨ ਸਭਾ ਚੋਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ਼ 24 ਸੀਟਾਂ ਜਿੱਤ ਸਕੀ ਸੀ। ਇਹ ਹੋਰ ਮੈਂਬਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੁਰਜੀਤ ਸਿੰਘ ਬਰਨਾਲਾ, ਗੁਰਚਰਨ ਸਿੰਘ ਟੌਹੜਾ, ਜੀਵਨ ਸਿੰਘ ਉਮਰਾਨੰਗਲ, ਗਿਆਨ ਸਿੰਘ ਰਾੜੇਵਾਲਾ, ਪ੍ਰੇਮ ਸਿੰਘ ਲਾਲਪੁਰਾ ਅਤੇ ਬਧਨੀ ਦੇ ਮੇਜਰ ਜਨਰਲ ਗੁਰਬਖ਼ਸ਼ ਸਿੰਘ ਦੇ ਨਾਂ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।

ਇਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਮੁਤਾਬਕ ਕਮੇਟੀ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਮੀਟਿੰਗ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਹੋਈ, ਫਿਰ ਚੰਡੀਗੜ੍ਹ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਇਸ ਨੇ ਸਿਰਦਾਰ ਕਪੂਰ ਸਿੰਘ ਦੀ ਸਲਾਹ ਨਾਲ ਲਗਾਤਾਰ ਦਸ ਮੀਟਿੰਗਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਮੁਕਾਇਆ। ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦੀ ਵਰਕਿੰਗ ਕਮੇਟੀ ਨੇ 16 ਅਤੇ 17 ਅਕਤੂਬਰ 1973 ਨੂੰ ਸ੍ਰੀ ਅਨੰਦਪੁਰ ਸਾਹਿਬ ਵਿੱਚ ਇਹ ਦਸਤਾਵੇਜ਼ ਸਰਬਸੰਮਤੀ ਨਾਲ ਪਾਸ ਕੀਤਾ।

ਮਤੇ ਦਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਪਣਾ ਰੂਪ

ਗੁਰਮੀਤ ਸਿੰਘ ਦੀ ਹਿਸਟਰੀ ਆਫ਼ ਸਿੱਖ ਸਟਰੱਗਲਜ਼ ਮੁਤਾਬਕ 1973 ਦੇ ਮਤੇ ਦੇ ਤਿੰਨ ਰੂਪ ਚੱਲ ਰਹੇ ਸਨ: ਇੱਕ ਸਿਰਦਾਰ ਕਪੂਰ ਸਿੰਘ ਨਾਲ ਜੁੜਿਆ ਹੋਇਆ, ਇੱਕ ਜੋ “ਅਕਾਲੀ ਦਲ (ਤਲਵੰਡੀ) ਦੇ ਐੱਮਐੱਲਏ ਡਾ. ਭਗਤ ਸਿੰਘ” ਨੇ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਅਕਾਲੀ ਦਲ ਦਾ ਆਪਣਾ ਰੂਪ, ਜੋ ਪਾਰਟੀ ਦੇ ਸਕੱਤਰ ਗਿਆਨੀ ਅਜਮੇਰ ਸਿੰਘ ਨੇ ਛਪਵਾ ਕੇ ਵੰਡਿਆ। ਗੁਰਮੀਤ ਸਿੰਘ ਲਿਖਦੇ ਹਨ ਕਿ ਡਾ. ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਨੇ ਜਾਪਦਾ ਹੈ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਸਿਰਦਾਰ ਕਪੂਰ ਸਿੰਘ ਦੇ ਰੂਪ ਤੋਂ ਲਿਆ, ਪਰ ਉਹ ਇਲਾਕੇ ਜੋੜ ਦਿੱਤੇ ਜੋ ਉਹ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਰਲਾਉਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਸਨ: ਪਾਉਂਟਾ ਸਾਹਿਬ, ਦੇਹਰਾਦੂਨ ਦੀ ਵਾਦੀ ਅਤੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼ ਦਾ ਤਰਾਈ ਇਲਾਕਾ।

ਇਸ ਪੰਨੇ ਲਈ ਖੋਲ੍ਹੇ ਗਏ ਸਰੋਤ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮੁੱਢਲੇ ਜੀਵਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਲਕੇ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਬਾਅਦ ਦੇ ਕਰੀਅਰ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਦੱਸਦੇ।