ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਸਿੱਖ ਵੈੱਲਫ਼ੇਅਰ ਕੌਂਸਲ

ਨਿਸ਼ਕਾਮ, ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਸਿੱਖ ਵੈੱਲਫ਼ੇਅਰ ਕੌਂਸਲ (ਰਜਿ.) ਦਾ ਆਮ ਨਾਂ ਹੈ, ਜੋ ਇੱਕ ਗ਼ੈਰ-ਸਿਆਸੀ, ਗ਼ੈਰ-ਮੁਨਾਫ਼ਾ ਸੇਵਾ ਜਥੇਬੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸ ਦਾ ਮੁੱਖ ਦਫ਼ਤਰ ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਭਵਨ, ਤਿਲਕ ਵਿਹਾਰ, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ 1984 ਵਿੱਚ ਇੱਕੋ ਜਿਹੀ ਸੋਚ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਕਾਇਮ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਇਸ ਦਾ ਖ਼ਿਆਲ ਉਦੋਂ ਆਇਆ ਜਦੋਂ ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰਾ ਉਥਲ-ਪੁਥਲ ਭਰੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਹ ਕਿਸੇ ਇੱਕ ਬਾਨੀ ਦਾ ਨਾਂ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦੀ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਆਗੂਆਂ ਦੀ ਕ੍ਰਮਵਾਰ ਸੂਚੀ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੀ। ਇਹ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਹੁਣ ਇਹ ਭਾਰਤ ਦੇ ਸੱਤ ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਦੀ ਹੈ।

ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਆਪਣੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮਾਂ ਵਿੱਚ ਸਕੂਲ ਤੇ ਕਾਲਜ ਦੇ ਵਜ਼ੀਫ਼ੇ, ਟਿਊਸ਼ਨ, ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਕੰਪਿਊਟਰ ਸੈਂਟਰ, ਇੱਕ ਮੈਡੀਕਲ ਸੈਂਟਰ, ਆਫ਼ਤ ਵੇਲੇ ਰਾਹਤ, ਮਾਤਾ ਗੁਜਰੀ ਸੁੱਖ ਨਿਵਾਸ (ਬਜ਼ੁਰਗਾਂ ਅਤੇ ਲੋੜਵੰਦ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਘਰ) ਅਤੇ ਸਿਕਲੀਗਰ ਭਾਈਚਾਰੇ ਲਈ ਕੰਮ ਗਿਣਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਕਾਲਜ ਵਜ਼ੀਫ਼ਿਆਂ ਦਾ ਬਹੁਤਾ ਖ਼ਰਚਾ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਸਿੱਖ ਹਿਊਮਨ ਡਿਵੈਲਪਮੈਂਟ ਫ਼ਾਊਂਡੇਸ਼ਨ (ਐੱਸਐੱਚਡੀਐੱਫ਼) ਚੁੱਕਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਭਾਈਵਾਲ ਵਜੋਂ ਚਲਾਉਂਦੀ ਹੈ। 2015 ਦੀ ਹਿੰਦੁਸਤਾਨ ਟਾਈਮਜ਼ ਦੀ ਇੱਕ ਰਿਪੋਰਟ ਵਿੱਚ ਐੱਸਐੱਚਡੀਐੱਫ਼ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਸ ਨੇ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ 4,000 ਤੋਂ ਵੱਧ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੀ ਮਦਦ ਕੀਤੀ ਹੈ ਅਤੇ 1,500 ਤੋਂ ਵੱਧ ਪੜ੍ਹਾਈ ਪੂਰੀ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।

ਸਿਕਲੀਗਰ ਭਾਈਚਾਰੇ ਲਈ ਕੰਮ

ਸਿਕਲੀਗਰ ਧਾਤ ਦਾ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦਾ ਭਾਈਚਾਰਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਬਾਰੇ ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਦੀ ਅਮਰੀਕੀ ਸ਼ਾਖਾ ਦਾ ਕਹਿਣਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਪੂਰੇ ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਚਾਬੀਆਂ ਬਣਾਉਣ, ਲੋਹੇ ਦੀ ਪਾਲਿਸ਼ ਅਤੇ ਲੁਹਾਰੀ ਦੇ ਕੰਮ ਲਈ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਦਾ ਸਿਕਲੀਗਰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ 2000 ਵਿੱਚ ਬੰਗਲੌਰ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ, ਜਦੋਂ 6 ਤੋਂ 12 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਦੇ 22 ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਛੇ ਹੋਰ ਛੋਟੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਇੱਕ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖ਼ਲਾ ਕਰਵਾਇਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਉਦੋਂ ਤੋਂ ਇਹ ਕਰਨਾਟਕ ਤੋਂ ਫੈਲ ਕੇ ਉੱਤਰ ਪ੍ਰਦੇਸ਼, ਰਾਜਸਥਾਨ, ਹਰਿਆਣਾ, ਦਿੱਲੀ, ਮਹਾਰਾਸ਼ਟਰ ਅਤੇ ਪੰਜਾਬ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹੈ। ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਯੂਐੱਸਏ ਇੰਕ. ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਸਿਕਲੀਗਰ ਹਾਊਸਿੰਗ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ 2001 ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਬੰਗਲੌਰ ਦੇ 23 ਮਕਾਨ ਅਤੇ ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ 15 ਕਸਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਦੀਆਂ 25 ਬਸਤੀਆਂ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ। ਇਸੇ ਪੰਨੇ ਮੁਤਾਬਕ ਨਿਸ਼ਕਾਮ "2003 ਤੋਂ ਸਿਕਲੀਗਰ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਵਿੱਚ ਮੋਹਰੀ" ਰਹੀ ਹੈ।

ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਪੰਨੇ ਅਤੇ ਤਾਰੀਖ਼ ਮੁਤਾਬਕ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਹੈ। ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਦਾ ਆਪਣਾ ਸਿਕਲੀਗਰ ਪੰਨਾ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਲਗਭਗ 2,195 ਬੱਚੇ ਇਸ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਕੀਤੇ ਜਾ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਯੂਐੱਸਏ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ 2,100 ਤੋਂ ਵੱਧ ਦਾਖ਼ਲ ਹਨ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਸਹਿਯੋਗੀ ਸੰਸਥਾ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕਰਨਾਟਕ ਵਿੱਚ ਸਕੂਲ ਜਾਂਦੇ 1,672 ਸਿਕਲੀਗਰ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਸਪਾਂਸਰ ਕਰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਅੰਕੜੇ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਦੇ ਆਪਣੇ ਹਨ; ਕਿਸੇ ਦਾ ਵੀ ਆਜ਼ਾਦ ਤੌਰ ਉੱਤੇ ਆਡਿਟ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ।

ਅਹਿਮ ਪੜਾਅ

• 1984: ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ਵਿੱਚ ਸਥਾਪਨਾ (ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਦਾ ਆਪਣਾ ਬਿਆਨ)।
• 2000: ਬੰਗਲੌਰ ਵਿੱਚ ਸਿਕਲੀਗਰ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਪੜ੍ਹਾਈ ਸ਼ੁਰੂ (ਨਿਸ਼ਕਾਮ)।
• 2001: ਸਿਕਲੀਗਰ ਹਾਊਸਿੰਗ ਪ੍ਰੋਜੈਕਟ ਸ਼ੁਰੂ (ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਯੂਐੱਸਏ)।
• 2022: ਕਰਨਾਟਕ ਦੇ ਬੇਲਗਾਮ ਵਿੱਚ 11 ਸਿਕਲੀਗਰ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਲਈ ਮੁਰੰਮਤ ਦੀਆਂ ਗ੍ਰਾਂਟਾਂ (ਨਿਸ਼ਕਾਮ ਯੂਐੱਸਏ)।

ਅੱਜ ਦੀ ਸਥਿਤੀ: ਇਹ ਦਿੱਲੀ ਤੋਂ ਆਪਣੇ ਵਜ਼ੀਫ਼ੇ, ਮੈਡੀਕਲ ਅਤੇ ਸਿਕਲੀਗਰ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਚਲਾ ਰਹੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਤੇ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਭਾਈਵਾਲਾਂ ਰਾਹੀਂ ਦਾਨ ਲਈ ਅਪੀਲਾਂ ਕਰਦੀ ਹੈ।