ਅਖੰਡ ਕੀਰਤਨੀ ਜਥਾ

ਅਖੰਡ ਕੀਰਤਨੀ ਜਥਾ (ਏਕੇਜੇ) ਇੱਕ ਪੰਥਕ ਜਥੇਬੰਦੀ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਕੇਂਦਰ ਅਖੰਡ ਕੀਰਤਨ, ਯਾਨੀ ਸ੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀ ਬਾਣੀ ਦਾ ਬਿਨਾਂ ਰੁਕੇ ਕੀਰਤਨ, ਅਤੇ ਰਹਿਤ ਦੀ ਸਖ਼ਤ ਪਾਲਣਾ ਹੈ। ਇਸ ਦਾ ਸਬੰਧ ਭਾਈ ਰਣਧੀਰ ਸਿੰਘ (1878 ਤੋਂ 1961) ਨਾਲ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਵੈੱਬਸਾਈਟ ਮੁਤਾਬਕ ਇਸ ਦੀ ਵਫ਼ਾਦਾਰੀ ਸ੍ਰੀ ਅਕਾਲ ਤਖ਼ਤ ਸਾਹਿਬ ਨਾਲ ਹੈ।

ਇਸ ਦੇ ਬਾਨੀ

ਭਾਈ ਰਣਧੀਰ ਸਿੰਘ ਦਾ ਜਨਮ 7 ਜੁਲਾਈ 1878 ਨੂੰ ਲੁਧਿਆਣਾ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਮਾਲਵਾ ਇਲਾਕੇ ਵਿੱਚ ਗ਼ਦਰ ਲਹਿਰ ਦੇ ਆਗੂ ਬਣੇ, 19 ਫ਼ਰਵਰੀ 1915 ਨੂੰ ਲਗਭਗ 60 ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਫ਼ਿਰੋਜ਼ਪੁਰ ਛਾਉਣੀ ਵੱਲ ਵਧੇ, ਅਤੇ 30 ਮਾਰਚ 1916 ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਲਾਹੌਰ ਸਾਜ਼ਿਸ਼ ਕੇਸ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉਮਰ ਕੈਦ (ਕਾਲੇ ਪਾਣੀ) ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਹੋਈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਲਾਹੌਰ, ਮੁਲਤਾਨ, ਹਜ਼ਾਰੀਬਾਗ਼, ਰਾਜਮੁੰਦਰੀ ਅਤੇ ਨਾਗਪੁਰ ਦੀਆਂ ਜੇਲ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕਈ ਸਾਲ ਕੱਟੇ, ਅਤੇ ਮੁਲਤਾਨ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਕੈਦੀਆਂ ਦੇ ਧਾਰਮਿਕ ਹੱਕ ਲੈਣ ਲਈ ਵਰਤ ਰੱਖਿਆ। ਅਕਤੂਬਰ 1930 ਵਿੱਚ ਰਿਹਾਈ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅਖੰਡ ਕੀਰਤਨ ਅਤੇ ਅਖੰਡ ਪਾਠਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਚਾਰ ਕੀਤਾ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਤਿੰਨ ਦਰਜਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਕਿਤਾਬਾਂ ਅਤੇ ਪਰਚੇ ਲਿਖੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਜੇਲ੍ਹ ਦੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਪਬੀਤੀ ਵੀ ਹੈ, ਅਤੇ 16 ਅਪ੍ਰੈਲ 1961 ਨੂੰ ਲੁਧਿਆਣਾ ਵਿੱਚ ਚਲਾਣਾ ਕਰ ਗਏ। ਇਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਆਫ਼ ਸਿੱਖਇਜ਼ਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਬਾਰੇ ਆਪਣੇ ਲੇਖ ਵਿੱਚ ਜਥੇ ਦਾ ਨਾਂ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ, ਅਤੇ ਜਥਾ ਠੀਕ ਕਦੋਂ ਬਣਿਆ, ਇਸ ਬਾਰੇ ਬਿਰਤਾਂਤ ਵੱਖੋ-ਵੱਖ ਹਨ। ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ ਨਾਂ ਇਤਿਹਾਸਕ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਲੰਮੇ, ਲਗਾਤਾਰ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਕੀਰਤਨ ਦੌਰਾਨ ਪ੍ਰਚਲਿਤ ਹੋਇਆ।

ਇਹ ਕੀ ਕਰਦਾ ਹੈ

ਜਥਾ ਅਖੰਡ ਕੀਰਤਨ ਸਮਾਗਮ, ਰੈਣ ਸਬਾਈ ਕੀਰਤਨ (ਸਾਰੀ ਰਾਤ ਦਾ ਕੀਰਤਨ), ਸਿਮਰਨ, ਆਸਾ ਦੀ ਵਾਰ ਦਾ ਕੀਰਤਨ ਅਤੇ ਅਖੰਡ ਪਾਠ ਕਰਵਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਇਸ ਦੇ ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਭਾਰਤ, ਕੈਨੇਡਾ, ਬਰਤਾਨੀਆ, ਅਮਰੀਕਾ, ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ, ਨਿਊਜ਼ੀਲੈਂਡ, ਸਿੰਗਾਪੁਰ, ਯੂਰਪ ਅਤੇ ਹਾਂਗਕਾਂਗ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।

ਇਸ ਇਤਿਹਾਸ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਭੂਮਿਕਾ

ਵਿਸਾਖੀ ਵਾਲੇ ਦਿਨ, 13 ਅਪ੍ਰੈਲ 1978 ਨੂੰ, ਨਿਰੰਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਵਿੱਚ ਸਮਾਗਮ ਕੀਤਾ। ਸੰਤ ਜਰਨੈਲ ਸਿੰਘ ਭਿੰਡਰਾਂਵਾਲੇ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਦਮਦਮੀ ਟਕਸਾਲ ਅਤੇ ਭਾਈ ਫ਼ੌਜਾ ਸਿੰਘ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਹੇਠ ਅਖੰਡ ਕੀਰਤਨੀ ਜਥੇ ਨੇ ਇਸ ਦੇ ਵਿਰੋਧ ਵਿੱਚ ਮਾਰਚ ਕੀਤਾ। ਇਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਆਫ਼ ਸਿੱਖਇਜ਼ਮ ਜਥੇ ਨੂੰ “ਇੱਕ ਹੋਰ ਨਿਰੋਲ ਧਾਰਮਿਕ ਜਥੇਬੰਦੀ” ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਇਨਸਾਈਕਲੋਪੀਡੀਆ ਮੁਤਾਬਕ ਨਿਰੰਕਾਰੀ ਗਾਰਡਾਂ ਨੇ ਗੋਲੀ ਚਲਾਈ, ਜਿਸ ਨਾਲ 13 ਸਿੱਖ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਸ਼ਹੀਦ ਹੋ ਗਏ ਅਤੇ 78 ਜ਼ਖ਼ਮੀ ਹੋਏ। ਦ ਪ੍ਰਿੰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਫ਼ੌਜਾ ਸਿੰਘ ਨੂੰ ਨਿਰੰਕਾਰੀ ਮੁਖੀ ਬਾਬਾ ਗੁਰਬਚਨ ਸਿੰਘ ਦੇ ਗਾਰਡ ਨੇ ਸ਼ਹੀਦ ਕੀਤਾ। ਨਿਰੰਕਾਰੀਆਂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਹਥਿਆਰਬੰਦ ਜਨੂੰਨੀਆਂ ਨੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ, ਜਦਕਿ ਕਈ ਰਿਪੋਰਟਾਂ ਮੁਤਾਬਕ ਨਿਰੰਕਾਰੀ ਆਪ ਭਾਰੀ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ ਸਨ। 4 ਜਨਵਰੀ 1980 ਨੂੰ ਕਰਨਾਲ ਦੇ ਸੈਸ਼ਨ ਜੱਜ ਨੇ ਬਾਬਾ ਗੁਰਬਚਨ ਸਿੰਘ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ 64 ਨਿਰੰਕਾਰੀ ਮੁਲਜ਼ਮਾਂ ਨੂੰ ਬਰੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਦ ਪ੍ਰਿੰਟ ਮੁਤਾਬਕ ਕੋਰਟ ਨੇ ਮੰਨਿਆ ਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਬਚਾਅ ਵਿੱਚ ਕਾਰਵਾਈ ਕੀਤੀ ਸੀ। ਦ ਪ੍ਰਿੰਟ ਇਸ ਟਕਰਾਅ ਨੂੰ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਮੋੜ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਜਿਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪੰਜਾਬ ਵਿੱਚ ਲਗਭਗ ਦੋ ਦਹਾਕੇ ਟਕਰਾਅ ਚੱਲਿਆ।

ਅਹਿਮ ਪੜਾਅ

• ਅਕਤੂਬਰ 1930: ਭਾਈ ਰਣਧੀਰ ਸਿੰਘ ਜੇਲ੍ਹ ਤੋਂ ਰਿਹਾਅ ਹੋਏ।
• 16 ਅਪ੍ਰੈਲ 1961: ਭਾਈ ਰਣਧੀਰ ਸਿੰਘ ਚਲਾਣਾ ਕਰ ਗਏ।
• 13 ਅਪ੍ਰੈਲ 1978: ਫ਼ੌਜਾ ਸਿੰਘ ਅਤੇ ਜਥੇ ਦੇ ਹੋਰ ਮੈਂਬਰ ਅੰਮ੍ਰਿਤਸਰ ਦੇ ਰੋਸ ਮਾਰਚ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮਲ ਹੁੰਦੇ ਹਨ।
• 4 ਜਨਵਰੀ 1980: ਨਿਰੰਕਾਰੀ ਮੁਲਜ਼ਮ ਬਰੀ ਹੋਏ।

ਅੱਜ ਦੀ ਸਥਿਤੀ

ਜਥਾ ਕਈ ਮੁਲਕਾਂ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਕੀਰਤਨ ਸਮਾਗਮ ਜਾਰੀ ਰੱਖ ਰਿਹਾ ਹੈ।