ਐਬਟਸਫ਼ੋਰਡ, ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੋਲੰਬੀਆ
Abbotsford, British Columbia
ਫ਼ਰੇਜ਼ਰ ਵੈਲੀ ਦਾ ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਗੁਰ ਸਿੱਖ ਟੈਂਪਲ ਦਾ ਟਿਕਾਣਾ, ਜੋ 1910 ਤੋਂ 1912 ਦੌਰਾਨ ਬਣਿਆ, ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਬਚਿਆ ਹੋਇਆ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਹੈ ਅਤੇ 2002 ਤੋਂ ਨੈਸ਼ਨਲ ਹਿਸਟੋਰਿਕ ਸਾਈਟ ਹੈ। ਇਸ ਦੀ ਆਬਾਦੀ ਦਾ ਲਗਭਗ ਚੌਥਾ ਹਿੱਸਾ ਸਿੱਖ ਹੈ।
ਐਬਟਸਫ਼ੋਰਡ ਬ੍ਰਿਟਿਸ਼ ਕੋਲੰਬੀਆ ਦੀ ਫ਼ਰੇਜ਼ਰ ਵੈਲੀ ਦਾ ਇੱਕ ਸ਼ਹਿਰ ਹੈ, ਜੋ ਕੈਨੇਡਾ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਸਰਹੱਦ ਅਤੇ ਗ੍ਰੇਟਰ ਵੈਨਕੂਵਰ ਦੇ ਨਾਲ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਦੱਖਣੀ ਏਸ਼ੀਆ ਤੋਂ ਆਏ ਵਸਨੀਕ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਵੀ ਸਨ, ਸਭ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ 1900 ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਸਾਲਾਂ ਵਿੱਚ ਖੇਤਾਂ ਅਤੇ ਲੱਕੜ ਦੀ ਸਨਅਤ ਵਿੱਚ ਕੰਮ ਕਰਨ ਆਏ। 2021 ਦੀ ਮਰਦਮਸ਼ੁਮਾਰੀ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੇ 153,524 ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚੋਂ 38,395, ਯਾਨੀ 25.5 ਫ਼ੀਸਦੀ, ਸਿੱਖ ਸਨ।
ਅਹਿਮ ਪੜਾਅ
- 1910 ਤੋਂ 1912: ਸਿੱਖ ਵਸਨੀਕਾਂ ਨੇ 33089 ਸਾਊਥ ਫ਼ਰੇਜ਼ਰ ਵੇਅ ਉੱਤੇ ਇੱਕ ਪਹਾੜੀ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਗੁਰ ਸਿੱਖ ਟੈਂਪਲ ਬਣਾਇਆ। ਲੱਕੜ ਐਬਟਸਫ਼ੋਰਡ ਲੰਬਰ ਕੰਪਨੀ ਨੇ ਦਾਨ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਡੇਢ ਮੰਜ਼ਿਲਾ ਲੱਕੜ ਦੇ ਫ਼ਰੇਮ ਵਾਲਾ ਹਾਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਉੱਪਰ ਦੀਵਾਨ ਹਾਲ ਅਤੇ ਹੇਠਾਂ ਲੰਗਰ ਦੀ ਰਸੋਈ ਤੇ ਖਾਣੇ ਦਾ ਹਾਲ ਹੈ। ਸਰੋਤ ਇਸ ਦੇ ਕੰਮ ਦੀਆਂ ਤਰੀਕਾਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦੱਸਦੇ ਹਨ: ਸੰਘੀ ਰਜਿਸਟਰ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ 1910 ਤੋਂ 1912 ਦੌਰਾਨ ਬਣਿਆ, ਜਦਕਿ ਵਿਕੀਪੀਡੀਆ ਮੁਤਾਬਕ ਇਹ 1908 ਤੋਂ ਬਣਨਾ ਸ਼ੁਰੂ ਹੋਇਆ ਅਤੇ 1911 ਵਿੱਚ ਖੁੱਲ੍ਹਿਆ।
- 1932 ਅਤੇ 1960 ਦੇ ਦਹਾਕੇ ਦੇ ਅਖ਼ੀਰ: ਇਮਾਰਤ ਦਾ ਪਿਛਲੇ ਪਾਸੇ ਵੱਲ ਵਿਸਥਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ।
- 1983: ਸੜਕ ਦੇ ਪਾਰ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੀ ਇਮਾਰਤ ਨੂੰ ਮੋਢੀ ਸਿੱਖਾਂ ਦੀ ਯਾਦ ਵਜੋਂ ਸਾਂਭ ਕੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ।
- 1 ਨਵੰਬਰ 2002: ਪਾਰਕਸ ਕੈਨੇਡਾ ਨੇ ਇਸ ਨੂੰ ਨੈਸ਼ਨਲ ਹਿਸਟੋਰਿਕ ਸਾਈਟ ਐਲਾਨਿਆ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਗੁਰਦੁਆਰਿਆਂ ਦੀ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣੀ ਬਚੀ ਹੋਈ ਮਿਸਾਲ ਵਜੋਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਿੱਖਾਂ ਦੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਪਰਵਾਸ ਵਿੱਚ ਧਾਰਮਿਕ, ਸਮਾਜਿਕ ਅਤੇ ਸਿਆਸੀ ਭੂਮਿਕਾ ਨਿਭਾਈ। ਕੈਨੇਡਾ ਦਾ ਰਜਿਸਟਰ ਇਸ ਨੂੰ ਸਿੱਖ ਪਰਵਾਸ ਦੇ ਮੋਢੀ ਦੌਰ ਦਾ ਇੱਕੋ-ਇੱਕ ਬਚਿਆ ਹੋਇਆ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਅਤੇ ਉੱਤਰੀ ਅਮਰੀਕਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਬਚਿਆ ਹੋਇਆ ਸਿੱਖ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਦੱਸਦਾ ਹੈ।
ਅੱਜ ਇਸ ਦੀ ਅਹਿਮੀਅਤ। ਗੋਲਡਨ (1905) ਅਤੇ ਵੈਨਕੂਵਰ ਦੇ ਕਿਟਸਲਾਨੋ (1908) ਦੇ ਪਹਿਲੇ ਗੁਰਦੁਆਰੇ ਢਾਹ ਦਿੱਤੇ ਗਏ ਜਾਂ ਸੜ ਗਏ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਐਬਟਸਫ਼ੋਰਡ ਵਾਲਾ ਸਭ ਤੋਂ ਪੁਰਾਣਾ ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਹੈ ਜੋ ਅੱਜ ਵੀ ਖੜ੍ਹਾ ਹੈ। ਇਹ ਪੁਰਾਣੀ ਇਮਾਰਤ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿੱਚ ਸਿੱਖ ਭਾਈਚਾਰੇ ਦੀ ਪਹਿਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੀ ਯਾਦਗਾਰ ਵਜੋਂ ਖੜ੍ਹੀ ਹੈ।
ਤੰਦਾਂ ’ਤੇ ਵਾਪਸਇਸਦੀਆਂ ਤੰਦਾਂ ਵੇਖੋ
ਸਰੋਤ
- Abbotsford Sikh Temple (Gur Sikh Temple), Canada's Historic Places (Canadian Register of Historic Places). historicplaces.ca
- Abbotsford Sikh Temple National Historic Site of Canada, Parks Canada, Directory of Federal Heritage Designations. pc.gc.ca
- Abbotsford, British Columbia (2021 census figures from Statistics Canada), Wikipedia. en.wikipedia.org